Göz Hastalıkları
Göz muayenesi randevunuzu alın
- Esnek bakım seçenekleri
- Kişiye özel değerlendirmeleri
- Bireysel tedavi planlaması
Biyonik/Yapay Görme; her iki gözde görme algısı, ileri derecede gerilemiş, özellikle ileri retinitis pigmentosa (tavuk karası) hastaları için kullanılan bir yapay görme fonksiyonudur. Bu sistem, işitme engelli kişilerde, sesleri beynin algılayabileceği elektrik uyarılarına dönüştüren Koklear İmplant Teknolojisi’nin benzeridir. Argus II bir ilk jenerasyon implant olarak tüm dünyada yaklaşık 350 hastada kullanıldı. Bunlardan biri de 2017 yılında benim tarafımdan implante edildi. Bu sistem kablolu olup retina üstüne yerleştirilmekteydi. Sonraki jenerasyon olarak değerlendirebileceğimiz diğer bir sistem ise retina altına yerleştirilen bir fotovoltaik çip ile çalışmaktadır ve göz içine bir kablo bağlantısı yoktur. Burada kamera görüntüyü kızılötesi ışınlara dönüştürerek çipin üzerine yansıtır ve çipte oluşan elektrik sinyalleriyle görüntü oluşturulur.
Sistem Nasıl Çalışır?
Sistem üç bileşenden oluşur:
- Kamera
- Kameradan gelen sinyalleri retinanın algılayabileceği patern ve frekanslarda dijitalize eden bir cep bilgisayarı
- Retinanın üstüne veya altına yerleştirilen, elektrodları bulunduran mikroçip.
Retinitis Pigmentosa (RP) hastalığında ve benzer distrofilerde retinanın ışığı algılayan fotoreseptör hücrelerinin bulunduğu dış 1/3’lük kısmı hasar görmektedir. Retinanın diğer iç tabakaları, görme siniri, görme yolları ve görme merkezi sağlamdır. Biyonik görmede amaç işlevini yerine getiremeyen fotoreseptör hücrelerinin işlevini devralmak, ışığı elektrik sinyallerine çevirerek optik sinirle görme merkezine aktararak görüntü oluşturmaktır.
Tedavi Süreci
Tedavi süreci; uygun hasta seçimi, cerrahi operasyon, sistem ayarlarının yapılması ve rehabilitasyon adımlarından oluşmaktadır. Hastanın uygunluğunu onaylayan muayene, tetkik ve görüşme süreci ardından implantın hangi göze yerleştirileceğine karar verilerek; planlanan cerrahi operasyon sonrası bir gece hastanede kalınması gereklidir.
Hastanın kontrole gidip gelmesi zor ise bu süre uzatılabilir. Takip eden iyileşme periyodu sonrasında implant üzerindeki elektrotlar kişiselleştirilir ve sistem kullanımı başlatılır. Ameliyat sonrası süreç ve rehabilitasyon periyodu için aile veya arkadaşların desteği önerilmektedir. Bu dönem, konsantrasyon ve odaklanma konusunda bireyi ve ailesini psikolojik yönden de destekleyen multidisipliner bir ekip çalışması ile tamamlanmaktadır.
Görsel Rehabilitasyon
Ameliyatı takip eden haftalarda,
- Sistem oryantasyonu,
- Göz hareketleri,
- Lokasyon algısı,
- El-göz koordinasyonu,
- Işık yoğunluğunun ayırt edilmesi,
- Hareketli obje takibi,
Şekil ve harf tanıma egzersizlerini içeren rehabilitasyon programı uygulanmaktadır.
Rehabilitasyonda verilen eğitim ile beraber, hastalar sistemi kullanmakta tecrübe kazanmakta ve bulundukları ortam hakkında daha detaylı bilgi sahibi olabilmektedir.
Hastaların Hayatlarına Katkıları Nelerdir?
Rehabilitasyon ardından çevresel oryantasyon ve mobilizasyon eğitimi verilmektedir. Bu süreci takiben hastalar masadaki objeleri tanıyabilme, açık-koyu renk giysileri ayırt edebilme, hareket halindeki ya da park etmiş araçları algılayabilme, kapı, pencere, asansör, otobüs ve metro duraklarını saptayabilme, bordür, kaldırım kenarı ve yaya geçitlerini takip edebilme yetkinliklerini sergileyebilmektedir.
Kafa travması ve yaralanmaya maruz kalma riskleri azalmakta, bağımsız hareket kabiliyeti kazanmaktadırlar.
Argus 2 epiretinal implant uygulamaları yeterli verim alınamaması üzerine durdurlmuştur. Subretinal implant çalışmaları da son evresine gelmiştir. Aynı zamanda Argus’u üreten firma ve çok büyük bir teknoloji şirketi de doğrudan kortikal uyarı yoluyla gözünü kaybeden kişilerin görmesini sağlayacak bir cihaz üzerinde çalışmaktadır. Bunlara ek olarak optogenetik tedavi denilen gen transferi yoluyla retinadaki mevcut sağlam hücreleri ışığa hassas hücreler haline dönüştürerek görmeyi sağlama çalışmaları da devam etmektedir.
Bu alanda yakın gelecekte önemli aşamalar kaydedileceğini düşünmekteyim
Sıkça Sorulan Sorular
01. Biyonik göz tam olarak nedir ve tamamen kör olan herkes için uygun mudur?
Biyonik göz (yapay görme), gözün arkasındaki hasar görmüş görme hücrelerinin yerine geçen bir mikroçip sistemidir. Bir gözlük üzerindeki kamera, dünyayı kaydeder ve bu görüntüleri sinyallere dönüştürerek göz içindeki çipe gönderir.
Ancak maalesef tamamen kör olan herkes için uygun değildir. Bu teknolojinin çalışabilmesi için hastanın göz sinirinin (optik sinir) ve beyindeki görme merkezinin sağlam olması gerekir. Genellikle Retinitis Pigmentosa (tavukkarası / gece körlüğü) gibi, gözün sadece ışığı algılayan hücrelerinin hasar gördüğü hastalıklarda tercih edilir.
02. Biyonik göz ameliyatından sonra hemen eskisi gibi net görmeye başlayacak mıyım?
Hayır, biyonik göz ameliyatı sonrasında “HD kalitesinde” ya da eskisi gibi net bir görüş elde edilmez. Ameliyat işin sadece ilk adımıdır. Sistem açıldığında hastalar genellikle siyah-beyaz parıltılar, ışık patlamaları ve nesnelerin ana hatlarını (silüetlerini) görmeye başlar.
Bu yeni görme biçimini anlamlandırmak için ciddi bir rehabilitasyon ve eğitim süreci gerekir. Beyniniz, çipten gelen elektrik sinyallerini yeniden okumayı öğrenir. Zamanla kapıların yerini, masanın kenarını veya sokaktaki bir direği ayırt edebilir hale gelirsiniz.
03. Bu teknolojiyle renkleri görebilecek miyim yoksa her şey siyah-beyaz mı olacak?
Mevcut klinik uygulamadaki biyonik göz sistemleri çoğunlukla siyah, beyaz ve gri tonlarında bir görüş sağlar. Hastalar renkleri doğrudan göremezler; ancak ışığın yoğunluğuna ve parıltıların şekline göre nesnelerin ne olduğunu ayırt ederler. Laboratuvarlarda renkli görüş sağlayan daha gelişmiş modeller üzerinde çalışılsa da, şu anki öncelikli amaç hastanın bağımsız hareket edebilmesini ve yönünü bulabilmesini sağlamaktır.
04. Biyonik göz ameliyatı riskli midir ve cihazın bir ömrü var mıdır?
Her göz ameliyatında olduğu gibi (enfeksiyon veya implantın yerinden oynaması gibi) bazı cerrahi riskler mevcuttur, ancak bu ameliyatlar uzman göz cerrahları tarafından oldukça güvenli bir şekilde yürütülür.
Cihazın ömrüne gelirsek; gözün içine yerleştirilen çip, vücut sıvılarına dayanıklı ve uzun yıllar çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Gözlüğün üzerindeki kamera veya piller ise dışarıda olduğu için teknolojisi ilerledikçe kolayca güncellenebilir veya değiştirilebilir.
05. Yaşa bağlı sarı nokta hastalığım var, biyonik göz bana yardımcı olabilir mi?
Sarı nokta hastalığında (Makula Degenerasyonu) hastalar merkezi görüşlerini kaybederler ama etrafı (periferik vizyonu) görmeye devam ederler. Biyonik göz sistemleri ise şu aşamada genellikle her iki gözde de tamamen veya tamama yakın görme kaybı olan hastalar için onaylanmıştır. Sarı nokta hastaları için çipin yerleştirilmesi mevcut yan görüşü de riske atabileceği için genellikle önerilmez; ancak bu grup için özel olarak geliştirilen farklı mikro-teleskopik lens ve yapay görme çalışmaları hızla devam etmektedir.
- Cevapsız sorunuz kalmasın
Yardıma mı ihtiyacınız var? veya sorularınız mı var?
Acil tıbbi durumlarda lütfen hemen bizi arayın.
Her zaman yardımcı olmaya hazırız!
