Fundus Fotoğrafı
Fundus Fotoğrafı (Göz Dibi Fotoğrafı) Nedir?
Fundus Fotoğrafı; gözün arka planında yer alan ve “göz dibi” olarak adlandırılan retina tabakasının, sarı noktanın (makula), görme siniri başının (optik disk) ve burayı besleyen ana damar ağının özel bir mikroskop ve yüksek çözünürlüklü dijital kamera sistemiyle renkli olarak fotoğraflanması işlemidir.
Bu yöntem, hekimin muayene sırasında göz arkasında gördüğü bulguları (kanamalar, lekelenmeler, damar yapıları) birebir ve kalıcı olarak dijital ortama kaydetmesini sağlar. Göz dokularına hiçbir müdahale veya temas olmadan çekilen bu fotoğraflar, özellikle kronik göz hastalıklarının yıllar içindeki ilerleme hızını ya da uygulanan tedavilerin başarısını bir önceki dönemle birebir karşılaştırabilmek adına modern göz hekimliğinin en güçlü hafıza ve arşiv aracıdır.
Sıkça sorulan sorular
- Fundus Fotoğrafı en çok hangi hastalıkların takibinde kullanılır?
Göz dibi fotoğraflaması, retinası ve damar yapısı risk altında olan tüm hastalıklarda altın standarttır. Başta şeker hastalığına bağlı Diyabetik Retinopati ve yüksek tansiyona bağlı damar hasarları (Hipertansif Retinopati) olmak üzere, yaşa bağlı Sarı Nokta Hastalığı, glokomda görme siniri başının takibi, retinadaki doğumsal veya sonradan oluşan benler/tümörler ve retina yırtıklarının izlenmesinde hayati bir role sahiptir.
- Fotoğrafı çekilirken göze herhangi bir temas olur mu veya iğne yapılır mı?
Hayır, kesinlikle göze temas edilmez, iğne yapılmaz ve damardan herhangi bir boya maddesi enjekte edilmez. Fundus fotoğrafı tamamen invaziv olmayan (dokunmasız), güvenli bir işlemdir. Cihaz gözünüze belirli bir mesafede durur ve sadece parlak bir ışık (flaş) patlaması yardımıyla göz arkasının fotoğrafını saniyeler içinde çeker.
- İşlem nasıl uygulanır ve ne kadar sürer? Göz bebeğini büyütmek şart mıdır?
Gözün arka planının net ve geniş açılı görüntülenebilmesi için genellikle işlemden 15-20 dakika önce hastaya göz bebeğini büyütücü damlalar damlatılır. Göz bebeği yeterli genişliğe ulaştığında hasta cihazın önüne oturur, çenesini sabitler ve içerideki hedef ışığına bakar. Flaşın patlamasıyla her bir göz için çekim sadece birkaç saniye sürer. Toplam muayene süresi damlanın etki etme süresi hariç 1-2 dakikadır. Gelişen yeni teknoloji “non-midriyatik” kameralarla bazı durumlarda damlasız da çekim yapılabilmektedir.
- Göz Dibi Fotoğrafı (Fundus) ile Göz Anjiyografisi (FFA) arasındaki fark nedir?
Fundus fotoğrafı, göz arkasının o anki mevcut durumunu gösteren doğal, renkli ve statik bir resimdir; damarlardaki kan akış hızını veya sızıntıları mikroskop altında dinamik olarak göstermez. Göz anjiyografisi (FFA) ise damardan floresan boya verilerek çekilen, damarların iç geçirgenliğini ve dolaşım fonksiyonunu siyah-beyaz kontrastla filtreleyen daha ileri ve dinamik bir tetkiktir. Fundus fotoğrafı genellikle anjiyografi öncesi temel bir harita veya rutin kontrollerde bir arşiv olarak kullanılır.
- Çekimden sonra hastanın dikkat etmesi gereken bir durum var mıdır?
Çekim işleminin kendisinin hiçbir yan etkisi veya sonrasında dikkat edilmesi gereken bir kuralı yoktur. Ancak çekimden önce göz bebeğini büyütmek amacıyla damla kullanılmışsa, bu damlaların etkisine bağlı olarak yaklaşık 4-6 saat boyunca geçici bir yakın görme bozukluğu ve parlak ışıkta kamaşma yaşanması tamamen normaldir. Bu süre zarfında hastaların araç kullanmaması ve dışarı çıkarken güneş gözlüğü takarak gözlerini koruması önerilir.
