Fundus Floresein Anjiyografi (FFA)
Fundus Floresein Anjiyografisi (FFA) – Göz Anjiyosu
Fundus Floresein Anjiyografisi (FFA), halk arasında bilinen adıyla Göz Anjiyosu; retina ve koroid tabakasındaki kan dolaşımını, kılcal damar yapılarını ve olası hasarları saniye saniye görüntülemeyi sağlayan en temel ve güvenilir ileri tanı yöntemlerinden biridir.
FFA, sadece gözün arkasının fotoğrafını çekmekle kalmaz; damarların çalışma fonksiyonunu, sızıntı yapıp yapmadığını ve beslenme (perfüzyon) durumunu göstererek retina hastalıklarında adeta bir yol haritası çizer.
Göz Anjiyosu (FFA) Neden Yapılır?
Göz arkasındaki retina tabakasını besleyen damarlarda meydana gelen tıkanıklık, kaçak veya yapısal bozukluklar doğrudan görme kaybına yol açabilir. FFA, özellikle aşağıdaki hastalıkların tanısında, lazer/enjeksiyon tedavi planlamasında ve takibinde hayati bir rol oynar:
- Diyabetik Retinopati:
Şeker hastalığına bağlı kılcal damar kaçaklarını, yeni oluşan riskli damar ağlarını ve beslenmeyen cansız retina alanlarını tespit etmek için.
- Retina Damar Tıkanıklıkları:
Retinadaki toplardamar veya atardamar tıkanıklıklarının yerini ve retinanın ne kadar beslenebildiğini görmek için.
- Retina Tümörleri ve İltihabi Hastalıklar (Üveit):
Göz içi tümörlerin damarlanma özelliklerini ve iltihabın yaygınlığını incelemek için.
- Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (Sarı Nokta Hastalığı):
Hastalığın seyrini belirleyen anormal yeni damar oluşumlarını (koroid neovaskülarizasyonu) saptamak için.
- Makula Ödemi (Görme Merkezinde Sıvı Birikmesi):
Sızıntı yapan damarların tam yerini belirleyerek göze yapılacak enjeksiyonların veya lazer tedavisinin sınırlarını çizmek için.
Göz Anjiyosu (FFA) Nasıl Yapılır?
FFA, hastanede veya klinikte ortalama 10-15 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanan konforlu bir işlemdir:
-
Göz Bebeklerinin Büyütülmesi:15-20 Dakika.Retina tabakasının geniş bir açıyla, net bir şekilde fotoğraflanabilmesi için hastanın gözüne göz bebeğini büyütücü damlalar damlatılır.
-
Damar Yolu Açılması:Pratik Hazırlık.
Hastanın kolundaki veya elinin üstündeki bir toplardamardan ince bir damar yolu açılır. -
Cihaza Pozisyon Verilmesi:Temassız Görüntüleme.
Hasta, özel fundus kamerasının önüne oturarak çenesini ve alnını yerleştirir. Göze herhangi bir cerrahi müdahale veya temas yapılmaz. Önce boyasız ilk referans fotoğrafları çekilir.
-
Boya Enjeksiyonu ve Çekim:Saniyeler İçinde.
Koldaki damar yolundan "Floresein" adı verilen sarı-turuncu renkli, kontrast özellikli özel bir boya enjekte edilir. Boya saniyeler içinde kalbe, oradan da göz damarlarına ulaşır. Boyanın retina damarlarından geçişi saniye saniye fundus kamera ile fotoğraflanarak bilgisayara kaydedilir.
Göz Anjiyosu (FFA) Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşlem Öncesi:
Hastanın geçmiş alerji öyküsü, astım veya ciddi alerjik reaksiyon geçmişi kesinlikle hekime bildirilmelidir.
Varsa sistemik hastalıklar (ciddi böbrek yetmezliği, kalp rahatsızlıkları) ve gebelik durumu mutlaka paylaşılmalıdır.
İşlem Sonrası:
İdrar ve Cilt Rengi Değişikliği: Kullanılan flöresein boyası böbrekler yoluyla vücuttan atılır. Bu süreçte (yaklaşık 24 saat boyunca) hastanın idrarı parlak sarı, cildi ise hafif sarımsı bir renk alabilir. Bu durum tamamen normal ve geçicidir, vücuttan hızlıca atılması için bol su tüketilmesi önerilir.
Geçici Bulanık Görme: Göz bebekleri damlayla büyütüldüğü için işlemden sonra birkaç saat boyunca yakın görmede bulanıklık ve ışığa karşı hassasiyet (kamaşma) olacaktır. Bu sebeple hastaların işlem sonrasında araç kullanmaması ve yanlarında güneş gözlüğü bulundurması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
1. Göz anjiyosunda (FFA) radyasyon var mıdır?
Hayır. FFA işleminde kesinlikle X-ışını veya radyasyon kullanılmaz. Sadece özel kamera filtreleri ve flaş ışığı yardımıyla fotoğraf çekimi gerçekleştirilir.
2. Göz anjiyosu ağrılı mıdır?
Hayır. Sadece koldan damar yolu açılırken hissedilen küçük bir iğne batması dışında işlem tamamen ağrısızdır. İlaç damara verildiğinde kısa süreli bir sıcaklık hissi veya ağızda hafif metalik bir tat oluşabilir.
3. OCTA (İlaçsız Anjiyo) varken neden FFA çekilir?
İlaçsız göz anjiyosu (OCTA), damar ağlarını göstermede çok başarılıdır ve iğnesizdir. Ancak damarlardaki aktif sızıntıyı (kaçakları) ve retina genelindeki beslenme bozukluğu (iskemi) sınırlarını geniş açıyla saptamada altın standart halen ilaçlı FFA (Göz Anjiyosu) yöntemidir. Doktorunuz hastalığın durumuna göre hangi testin yapılacağına karar verir.
